Mixed media of materieschilderen: wat is het verschil?

Mixed media, oftewel gemengde technieken. Je hoort en ziet deze term steeds vaker. Maar wat is mixed media schilderen eigenlijk? En wat is het verschil met materieschilderen?

Voor mij begint het heel simpel: ik vind het leuk om verschillende materialen en technieken met elkaar te laten samenwerken. Ik hoef niet altijd van tevoren te weten waar een schilderij naartoe gaat. Juist wanneer materialen op elkaar reageren, kunnen er dingen ontstaan die ik vooraf niet had bedacht.

Een schilderij kan bijvoorbeeld beginnen met een laag acrylverf. Daarna voeg ik inkt toe, een stukje collage of een paar lijnen met oliepastel of softpastel. Ik kan een gel medium gebruiken om lagen transparanter te maken of materialen te verlijmen, of een binder om pigmenten en andere materialen te verwerken. Ik laat een kleur doorlopen, bedek een deel weer met verf en voeg vervolgens een nieuwe laag toe.

Zo ontstaat een schilderij stap voor stap.

Dat is voor mij de kracht van mixed media of gemengde technieken: je bent niet afhankelijk van één materiaal of één manier van werken.

Bij mixed media kun je verschillende materialen en technieken combineren zonder dat er veel reliëf hoeft te ontstaan.

Wat is mixed media of gemengde technieken?

Bij mixed media combineer je verschillende materialen en schildertechnieken in één kunstwerk. Dat kan heel eenvoudig zijn. Je kunt bijvoorbeeld acrylverf combineren met inkt of pastel. Maar je kunt ook collage, papier, natuurlijke materialen of textiel toevoegen.

Ook mediums spelen een belangrijke rol. Met een gel medium kun je bijvoorbeeld transparante lagen opbouwen, materialen verlijmen of structuur toevoegen. Een binder kan worden gebruikt om pigmenten en andere materialen te binden en zo een heel ander soort verflaag of oppervlak te creëren.

Het hoeft dus niet automatisch een schilderij met veel reliëf of structuur te zijn. Ook wanneer je verschillende manieren gebruikt om kleur aan te brengen of mediums inzet om materialen te combineren, werk je met gemengde technieken.

Dat vind ik juist zo leuk aan mixed media schilderen. Je kunt blijven ontdekken en experimenteren.

Welke materialen gebruik ik graag?

Ik werk graag met acrylverf, inkt, gesso, gel medium, binder, collage, oliepastel, softpastel en natuurlijke materialen. Elk materiaal heeft zijn eigen karakter en mogelijkheden.

Acrylverf kan dekkend zijn, maar ook verdund en transparant worden aangebracht. Inkt kan scherpe lijnen geven, maar ook uitlopen en onverwachte vlekken veroorzaken. Met oliepastel kan ik een stevige, vette lijn of een krachtig kleuraccent toevoegen. Softpastel geeft juist een zachter en poederiger effect.

Met gel medium kan ik lagen transparanter maken, materialen vastzetten of een andere structuur aanbrengen. Binder gebruik ik juist graag wanneer ik met pigmenten en losse materialen wil experimenteren.

Ik gebruik bijvoorbeeld graag Amsterdam Acrylverf en materialen van Royal Talens. Niet omdat je met andere merken geen mooie resultaten kunt bereiken, maar omdat ik deze materialen goed ken en weet hoe ze reageren.

En soms voeg ik helemaal geen nieuwe kleur toe, maar juist een ander materiaal. Een stukje papier, een vezel, een blad of wat zand kan een schilderij ineens een heel andere uitstraling geven.

Wat is materieschilderen?

Wanneer ik materialen aan het oppervlak toevoeg en structuur, textuur en reliëf een belangrijke rol gaan spelen, kom ik bij materieschilderen.

Daarbij vind ik het interessant om een soort huid op te bouwen. Met bijvoorbeeld gesso, modelleerpasta, gel medium, zand, papier of vezels ontstaat een oppervlak dat niet meer helemaal glad is.

Daarna kan ik er weer overheen schilderen. Een deel van de structuur verdwijnt misschien onder een laag acrylverf, terwijl een ander deel juist zichtbaar blijft.

Dat vind ik een van de mooiste dingen aan materieschilderen. Het schilderij verandert wanneer je er dichterbij komt. Van een afstand zie je vooral kleur en vorm, maar van dichtbij ontdek je alle kleine lagen, sporen, structuren en materialen.

Wat is het verschil tussen mixed media en materieschilderen?

Voor mij is mixed media de bredere term. Je combineert verschillende materialen of manieren om kleur en beeld aan te brengen.

Daar hoeft helemaal geen reliëf aan te pas te komen. Wanneer ik bijvoorbeeld acrylverf combineer met inkt, softpastel en gel medium, werk ik met gemengde technieken, maar niet per se met materieschilderen.

Bij materieschilderen gaat het juist om het toevoegen van materiaal en het creëren van een interessant, voelbaar of zichtbaar oppervlak.

Maar zodra ik bijvoorbeeld papier, zand of vezels toevoeg én daar vervolgens met acrylverf, inkt of pastel overheen werk, komen de twee samen.

Een materieschilderij kan dus mixed media zijn, maar niet ieder mixed-mediawerk is een materieschilderij.

Abstract schilderen met mixed media

Veel van mijn eigen werk ontstaat op een abstracte manier. Ik begin niet altijd met een uitgewerkt beeld in mijn hoofd. Soms is het een kleur, een materiaal, een structuur of een toevallige vorm die het begin vormt.

Tijdens het schilderen ontstaan steeds nieuwe mogelijkheden. Een laag die ik eigenlijk wilde bedekken, blijkt ineens interessant. Een onverwachte vlek wordt onderdeel van het beeld. Een stukje papier geeft precies de textuur die nog ontbrak.

Ik vind het mooi dat je bij abstract schilderen met mixed media zoveel kanten op kunt. Je kunt werken met kleur, lijnen, transparante en dekkende lagen, collage, mediums, structuur en verschillende materialen. Iedere laag kan het schilderij veranderen.

Waarom ik zo graag met gemengde technieken werk

Misschien is dat uiteindelijk precies waarom ik zo graag met mixed media en materieschilderen werk: ik hoef vooraf niet te bepalen hoe het eindresultaat eruit moet zien.

Ik kan beginnen met acrylverf, inkt, een stukje papier, gel medium of een materiaal dat ik interessant vind. Daarna kijk ik wat er gebeurt en reageer ik op wat er op het doek ontstaat.

Voor mij zit de lol juist in dat ontdekken. Laag voor laag kijken wat er gebeurt en het schilderij de ruimte geven om onderweg te veranderen.

Zin om zelf met mixed media aan de slag te gaan?

Wil je zelf ontdekken wat je allemaal kunt doen met acrylverf, inkt, collage, gel medium, pastel en andere materialen?

Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en ontvang mijn gratis e-book Mixed Media voor beginners. Daarin vind je een handig overzicht van de materialen waarmee je kunt beginnen, plus praktische tips om zelf aan de slag te gaan.

Je hoeft echt niet meteen een hele kast vol materialen te hebben. Met een paar goede basisbenodigdheden kom je al een heel eind.